بسم الله الرحمن الرحیم
گیرنده آدرنرژیک-Adrenergic receptor-مستقبل أدريناليني
فهرست علوم
الطبّ و الطبيب
احادیث مرتبط با طب-پیشگیری-درمانی
باکتریها
متابولیسم-سوختوساز-دِگَرگشت
میکروب-میکروارگانیسم
فشارخون-Hypertension-ارتفاع ضغط الدم
گیرنده-Receptor-مستقبل
داروی ژنریک-generic drug-الدواء المكافئ أو الدواء المشاع أو الدواء الجنيس
گیرنده آدرنرژیک
گیرنده آدرنرژیک (به انگلیسی: Adrenergic receptor) به گروهی از گیرندههای جفتشده با پروتئین جی گفته میشود که هدف انواع کاتکولآمین به ویژه نوراپینفرین (نورآدرنالین) و اپینفرین (آدرنالین) قرار میگیرند. بسیاری از یاختهها دارای این گونه گیرنده بوده و در برخورد با کاتکولآمین باعث تحریک دستگاه عصبی سمپاتیک میشوند. با افزایش سطح کاتکولآمین در خون، بدن با گشاد شدن مردمک، تمرکز انرژی و هدایت گردش خون از اندامهای بدون اهمیت حیاتی بهسوی ماهیچهها به پاسخ جنگ و گریز میپردازد. این سامانه در سال ۱۹۴۸ توسط استاد دانشگاه جورجیا مطرح شد.[۱]
گروهبندی
دو نوع گیرنده آدرنرژیک وجود دارند. آلفا و بتا.
گیرنده آلفا خود به دو زیرگروه آلفا۱ و آلفا۲ گروهبندی میشود.[۲]فنیل آفرین یک آگونیست برای گیرنده آلفا محسوب میگردد.
گیرنده بتا به سه زیرگروه بتا۱ و بتا۲ و بتا۳ بخش میشود و هرسه نوع جزو جفتشده به جیپروتئین هستند.
از میان ۵ گیرنده سیستم آدرنرژیک فقط گیرنده آلفا ۲ مهاری میباشد و بقیه تحریکیاند.
گیرندههای آلفا در قاعده مثانه، دیواره عروق، اسفنگتر پیشابراه و پروستات یافت میشوند.[۳] در برخورد با آگونیستهای گروه بتا، غلظت درونسلولی پیامرسان آدنوزین مونوفسفات حلقهای افزایش مییابد.
مکانیسم اثر گیرندههای آدرنرژیک
اپی نفرین (آدرنالین) با هر دو نوع گیرنده آدرنرژیک -آلفا و -بتا واکنش داده و باعث به ترتیب انقباض (تنگی) رگ و اتساع (گشادی) رگها میشود.
جستارهای وابسته
گیرنده سطح سلول
ترازوسین
ترازوسین (به انگلیسی: Terazosin)
رده درمانی: داروهای کاهنده فشارخون آلفا بلوکر
اشکال دارویی: قرص
موارد مصرف
ترازوسین ابتدا به عنوان یک داروی کاهنده فشارخون به بازار عرضه شد ولی بعدها در درمان بزرگی خوش خیم غده پروستات استفاده شد.
مکانیسم اثر
ترازوسین که از دستـه داروهای آلفا بلوکر میباشد با بلوک گیرندههای آلفایک سمپاتیک به پایین آوردن فشارخون کمک میکند. با بلوک این گیرندهها انقباض عضلات صاف جدار عروق و مقاومت محیطی کاهش می یابد. در سطح محیطی تحریک گیرندههای آلفادو سمپاتیک موجب گشادی عروق محیطی و کاهش فشارخون میگردد. در پروستات ترازوسین کمک میکند تا ماهیچههای گردن مثانه شل بشوند و جریان ادرار و تخلیه مثانه بهبود یابد.
عوارض جانبی
ترازوسین ممکن است موجب افت فشار خون وضعیتی، تند و نامنظم شدن ضربان قلب، مشکلات جنسی، تورم اندامها، حساسیت، خواب آلودگی، اضافه وزن غیر منتظره و یبوست شود.
== آمار نشان میدهد که ۱۲ تا ۳۷ درصد ، ابتلا به پارکینسون را کاهش میدهد. از طریق مکانیسم (phosphoglycerate kinase 1 (PGK1
جستارهای وابسته
فشارخون
پرازوسین
منابع
فرهنگ داروهای ژنریک ایران، دکتر حشمتی، ۱۳۸۷
پرازوسین
پرازوسین (به انگلیسی: PRAZOSIN)
رده درمانی: داروهای کاهنده فشارخون آلفا بلوکر
اشکال دارویی: قرص
موارد مصرف
افزایش فشارخون، نارسائی احتقانی قلب مقاوم، انقباض عروقی در سندرم رینود، ایسکمی عروقی ناشی از ارگوتامین، فئوکروموسیتوما، هیپروتروفی خوشخیم پروستات (BPH)
مکانیسم اثر
با بلوککردن گیرندههای آلفا آدرنرژیک، عروق خون محیطی را گشاد میکند. مقاومت محیطی را پائین آورده و فشارخون را کم مینماید.
عوارض جانبی
افت فشار خون شدید وضعیتی (بخصوص هنگام برخاستن از حالتخوابیده یا نشسته)، تند و نامنظم شدن ضربان قلب، مشکلات جنسی، تورم اندامها به خصوص پا، حساسیت، خواب آلودگی، اضافه وزن غیرمنتظره، یبوست، سرگیجه یا منگی، درد در قفسه سینه و تنگی نفس.
جستارهای وابسته
ترازوسین
منابع
فرهنگ داروهای ژنریک ایران، دکتر حشمتی، ۱۳۸۷
آنتاگونیست آدرنرژیک
تعریف شماتیک آنتاگونیست، که در آن با آگونیستها و آگونیستهای معکوس مقایسه شدهاست.
آنتاگونیست آدرنرژیک(به انگلیسی: Adrenergic antagonist) دارویست که عملکرد گیرندههای آدرنرژیک را تحریک میکند. پنج گیرنده آدرنرژیک وجود دارد که به دو گروه تقسیم میشوند. اولین گروه، گیرندههای آدرنرژیک بتا (β) هستند که شامل گیرندههای β۱ ، β۲ و β۳ هستند. گروه دوم شامل گیرندههای آلفا (α) است و شامل گیرندههای α۱ و α۲ هستند. گیرندههای آدرنرژیک در نزدیکی قلب ، کلیهها ، ریهها و دستگاه گوارش قرار دارند.[۱] همچنین گیرندههای α-آدرنویی وجود دارند که بر روی عضله صاف عروقی قرار دارند.[۲]
نمونهها
مسدودکنندههای آلفا
فنتولامین
فنوکسی بنزامین
تامسولوسین
مسدودکنندههای بتا
پروپرانولول [۳]
نبیولول
آتنولول
اکسپرنولول
متوپرولول
تیمولول [۴]
پیندولول
نادولول
اسمولول
آسبوتولول
سوتالول
تالینولول
بتاکسولول
عملکرد ترکیبی
لابتالول [۴]
کارودیلول
مصارف پزشکی
آنتاگونیستهای آدرنرژیک بیشتر برای بیماریهای قلبی عروقی استفاده میشود. آنتاگونیستهای آدرنرژیک بهطور گستردهای برای کاهش فشار خون و تسکین فشار خون بالا استفاده میشود.[۵] ثابت شدهاست که این آنتاگونیستها درد ناشی از سکته قلبی و همچنین اندازه آنفارکتوس را که با ضربان قلب ارتباط دارد تسکین میدهند.[۶]
کاربردهای غیر قلبی عروقی کمی برای آنتاگونیستهای آدرنرژیک وجود دارد. آنتاگونیستهای آلفا-آدرنرژیک برای درمان سنگهای حالب، اختلالات درد و وحشت، علائم ترک مواد مخدر و بیهوشی استفاده میشود.[۷][۲]
جستارهای وابسته
گیرنده آدرنرژیک
Alpha blocker
آنتاگونیست
بتا بلاکر
List of adrenergic drugs
پروپرانولول
دستگاه عصبی سمپاتیک
منابع
گیرنده آدرنرژیک-Adrenergic receptor-مستقبل أدريناليني