بسم الله الرحمن الرحیم
داریوش اول پسر ویشتاسب داماد کوروش چهارمین شاه هخامنشی(550 ق م - 486 ق م)
داریوش اول پسر ویشتاسب داماد کوروش چهارمین شاه هخامنشی(550 ق م - 486 ق م)
شرح حال کوروش دوم-کبیر-هخامنشی(600 ق م - 530 ق م)
شرح حال اسكندر سوم مقدوني کبیر(356 ق م - 323 ق م)
از ویکی پدیا:
داریوش در کتابهای پس از اسلام
یارشاطر مینویسد که نامهای کوروش، داریوش و خشایارشا در خداینامه و به تبع آن، در شاهنامه فردوسی هم نیست. در تاریخ ملی ایرانیها (چه شاهنامه فردوسی و چه تاریخهایی که طبری و ثعالبی نوشتهاند) هیچ اشارهای به شاههای ماد و هخامنشی نشدهاست. به نظر یارشاطر علت خالی بودن شاهنامه و تاریخ ملی از ذکر شاهان ماد و پارس و داستانها و روایات جنوب و مغرب ایران این است که این روایات در دورهٔ اشکانیان به تدریج جای به داستانها و روایاتی سپرد که هستهٔ اصلی آن از قوم اوستایی (کیانی) برخاسته بود و اشکانیان خود وارث آن شدند و آیین زرتشت آنها را در خود پذیرفته و پشتیبانی مذهبی بخشیده بود و دور از انتظار نیست که ایرانیانی که در دورههای اسلامی گذشتهگان خود را گبر و مجوس و کافر خواندند، در دورههای کهنتری گذشتگان غیرزرتشتی خود را اهریمنی و دیوپرست و بددین خوانده و فرهنگ و روایات آنان را مردود شمرده و زوال آنها را سرعت بخشیده باشند، به طوری که وقتی ساسانیان به حکومت رسیدند، ایرانیان از تاریخ خود کم و بیش همان را میشناختند که بعدها در خداینامهها مندرج شد و شاهنامه نمایشگر آن است.[۱۲]
داریوش بزرگ
سنگنگاره داریوش بزرگ در سنگنوشته بیستون
شاهنشاه هخامنشی
سلطنت ۲۹ سپتامبر ۵۲۲ پ. م – اکتبر ۴۸۶ پ. م
تاجگذاری پاسارگاد
پیشین گئومات یا بردیا
جانشین خشایارشا
فرعون مصر
سلطنت سپتامبر ۵۲۲ پ. م – اکتبر ۴۸۶ پ. م
پیشین گئومات یا بردیا
جانشین خشایارشا
نامهای شاهانه در مصر باستان
زاده ح. ۵۵۰ پ. م
درگذشته اکتبر ۴۸۶ پ. م
(حدودا ۶۴ سال)
آرامگاه نقش رستم
همسر(ان)
آتوسا آرتیستون پارمیس فراتاگون فیدیما رته بامه
فرزند(ان)
ارتهبرزن خشایارشا آریابیگنه آرشام ماسیشته هخامنش گئوبروه آریامرد ابروکومس هیپرانت ارتهزوستر ویشتاسب
داریوش بزرگ یا داریوش یکم (پارسی باستان: دارَیَوَهوش؛ زبان یونانی: Dareios؛ پارسیمیانه:داراو/دارای؛ ح. ۵۵۰ – ۴۸۶ پ. م)، چهارمین شاهنشاه از شاهنشاهی هخامنشی در فاصلهٔ سالهای ۵۲۲ تا هنگام مرگش در ۴۸۶ پیش از میلاد، بود. او فرزند ویشتاسپ و داماد کوروش بزرگ (از طریق ازدواج با دخترش آتوسا) بود. در دوران فرمانروایی او، شاهنشاهی هخامنشی در بزرگترین گسترهٔ خود بود که بخش زیادی از غرب آسیا، بخشهایی از بالکانها (اسکودرا-مقدونیه) و قفقاز، بخش اعظم نواحی ساحلی دریای سیاه، آسیای مرکزی، دره سند در خاور و نیز بخشهایی از شمال آفریقا و شمال شرقی آفریقا از قبیل مصر، شرق لیبی و سواحل سودان را در بر میگرفت.[۲][۳]
پیش از آغاز فرمانروایی داریوش، گئومات به عنوان بردیا پسر کوروش ادعای پادشاهی کرد. داریوش پس از سرنگونی گئومات، بر تخت پادشاهی نشست. او در سرتاسر شاهنشاهی با شورشهایی روبهرو شد. یکی از رخدادهای اواخر زندگی داریوش، لشکرکشی بهمنظور فتح یونان و مجازات آتن و ارتریا بهدلیل شرکت در شورش ایونیان بود. به رغم آنکه لشکرکشیهای داریوش در نهایت به شکست در نبرد ماراتون انجامید، او موفق شد تراکیه را بار دیگر مطیع خود سازد و شاهنشاهی هخامنشی را از لحاظ مرزی بهوسیلهٔ فتوحاتش در مقدونیه، کیکلادها و جزیره ناکسوس و همچنین شهر غارتشدهٔ یونانی ارتریا گسترش دهد.
داریوش با تقسیم مناطق فتحشده به استانهای وابسته به هخامنشیان که توسط ساتراپها اداره میشد، شاهنشاهی را سامان داد. او ضرب سکههای هخامنشی را بهعنوان نظام پولی یکدستِ جدید سازماندهی کرد و زبان آرامی را در کنار پارسی، به زبان رسمی مشترک شاهنشاهی تبدیل کرد. او همچنین با ساخت راهها و معرفی سامانههای توزین و اندازهگیری استاندارد، شاهنشاهی را در وضع بهتری قرار داد. بهواسطهٔ این تغییرات، شاهنشاهی هخامنشی متمرکز و یکپارچه شد.[۴] داریوش در پروژههای سازندگی سرتاسر شاهنشاهی نقش داشت؛ این پروژهها عمدتاً بر شوش، پاسارگاد، تخت جمشید، بابل و مصر متمرکز بود. بهمنظور ثبت فتوحاتش، داریوش سنگنوشته بیستون را در کوه بیستون تراشکاری کرد که بعدها مدرک مهمی برای زبان پارسی باستان شد.
داریوش در ۴۸۶ پیش از میلاد درگذشت. جسد او را مومیایی و در نقش رستم که او در حال آمادهسازی آن بود، دفن کردند.[۵] به داریوش در کتابهای حجی، زکریا، و نحمیا (متعلق به کتاب مقدس عبری) اشاره شدهاست. داریوش بزرگ در مقطعی بر بخشهایی از اوکراین، رومانی و بلغارستان امروزی حکومت میکرد.[۶]
نام
داریوش در زبان لاتین «دَرَیوس»، زبان یونانی «داریوس» و در پارسی باستان «دارَیَوَهوش» تلفظ میشود. شکل این نام در زبان عیلامی «داریامائویس»، در زبان اکدی «داریاموس» و در زبان آرامی «دِرایس» و «دِرایوس» است و احتمال میرود نام یونانی دیگرش «داریائوس» باشد. این نام در زبان پارسی باستان بهمعنای «استوار نگهدارِ نیکویی» میباشد.[۷]
داریوش که نام کامل آن «داریا وهومنه» (Darya- Vahumanah) بوده یعنی آن کس که پندار نیک را پشتیبانی میکند، کلمه زردشتی است و این اسم تقریباً منطبق میشود با یک عبارت از «گاثاها» (یسنا: ۷–۳۱).[۸]
معادل نام داریوش در فارسی نو، دارا است. این نام، به ترتیب متحول گشته کلمات Dārāw از Dāryāw است که در نهایت از Dārayavau- فارسی باستان نشئت گرفته شدهاست. داراب، نام دو شاه خاندان اسطورهای کیانی است.[۹]
دارا الأول
ملك الملوك إيران
ملك بابل
فرعون مصر
دارا الأول
معلومات شخصية
تاريخ الميلاد -550
تاريخ الوفاة -486
مكان الدفن مقبرة دارا الأول، ونقش رستم تعديل قيمة خاصية (P119) في ويكي بيانات
مواطنة الإمبراطورية الأخمينية تعديل قيمة خاصية (P27) في ويكي بيانات
الديانة الزرادشتية تعديل قيمة خاصية (P140) في ويكي بيانات
الزوجة أتوسا تعديل قيمة خاصية (P26) في ويكي بيانات
الأولاد خشايارشا الأول
أرشم
آريابيجنز
أخمينيس (ساتراب) تعديل قيمة خاصية (P40) في ويكي بيانات
الأب بشتاسب (والد دارا الأول)
تعديل قيمة خاصية (P22) في ويكي بيانات
أقرباء جوبارو (حمو و زوج الأخت) تعديل قيمة خاصية (P1038) في ويكي بيانات
عائلة الأسرة الأخمينية تعديل قيمة خاصية (P53) في ويكي بيانات
مناصب تعديل قيمة خاصية (P39) في ويكي بيانات
ملك الملوك
29 سبتمبر 522 ق.م – 1 أكتوبر 486 ق.م
الاختصاص الإمبراطورية الأخمينية
بارديا
خشايارشا الأول
فرعون
29 سبتمبر 522 ق.م – 1 أكتوبر 486 ق.م
بارديا
خشايارشا الأول
الحياة العملية
المهنة رجل دولة، وقائد عسكري، وعاهل تعديل قيمة خاصية (P106) في ويكي بيانات
اللغات الفارسية القديمة تعديل قيمة خاصية (P1412) في ويكي بيانات
الخدمة العسكرية
الرتبة رئيس أركان تعديل قيمة خاصية (P410) في ويكي بيانات
تعديل مصدري - تعديل طالع توثيق القالب
نقش على الجدران لداريوس في برسيبوليس.
دارا الأول، داريوس الأول (باليونانية: Δαρεῖος)(بالفارسية: داريوش یکم) كما يسميه الفرس بداريوش الكبير هو الملك الأخميني الثالث حكم من 521 ق.م إلى 486 ق.م صهر سميردس، وابن ويشتاسب، وحفيد أرساميس.
-عندما توفي قورش خلفه ابنه قمبيز , الذي احتل مصر وجعل من نفسه فرعوناً . وقد انتحر - كما كان متوقَّعاً - سنة 522 ق . م . وبعد سنة من ذلك , وإثر صراع على السلطة , أصبح داريوس، صهر قورش، ملكاً. وكان هذا العاهل العظيم شديد الشبه بقورش ، مصمماً على توسيع الإمبراطورية، ومهتماً بإدخال المشاريع الجديدة على الحكم والبلاد معاً . وكان أحدها بناء طريق طويل من أجل توفير سرعة الاتصال بين الأمبراطورية والبلدان الأخرى. وعُرف بطريق الملك العام، وامتد من مدينة أفسس على الساحل الغربي لآسيا الصغرى، إلى سوسا في أواسط فارس ، غير بعيد عن شمالي الخليج , وكان بطول 2400 كيلومتر.
وقسم داريوس مملكته عشرين منطقة عُرفت باسم مَرزُبانية - أي ولاية فارسية خاضعة لحكم مرزُبان - يعينَّ عادة من بين السكان المحليين. وكان كل واحد من هؤلاء مسئولاً تجاه الملك بصفته رئيس الحكومة المركزية , مع تمتّعه بدرجة لابأس بها من حرية التقرير الذاتي , وكان داريوس يراقب بواسطة شرطته السرية هؤلاء الحكام مراقبة شديدة.
في السنة 490 ق . م . دخل داريوس الحرب مع الاثنيين لأنهم كانوا يساعدون اليونانيين الأيونيين في غرب آسيا الصغرى على الثورة. ولكن جيشاً عرمرماً بإمرة القائدين ارتفافرنيس ودايتس هُزم في ماراثون على يد القائد ملتيادس . غير أن ذلك لم يُثن داريوس عن المحاولة مجدداً، ولكنه في حملته التالية إلى اليونان، كانت نهايته.
اقترن تأسيس الإمبراطورية الأخمينية باسمه، فاستطاع أن يتغلب على الملك الميدي (كاوماتا) وكان ذلك عام 522 ق.م، ومنذ ذلك التاريخ بدأ عصر الأخمينيون وتوالي العديد من الملوك على حكم الإمبراطورية وخلفه ابنه خشایارشا الأول. في فترة حكمه أصدر داريوش أمر ببناء مجموعة قصور فارس برسيبوليس في شمال مدينة شيراز.
تولى داريوس الشاب ذو العشرين ربيعا مقاليد الحكم لفترة تزيد على جيل كامل، بدأها بتسجيل تاريخ بلاده على عمود ضخم، وتلى ذلك زواجه من أتوسا ابنة قورش وأرملة قمبيزيس. وكان إنجازه الثالث هو إعادة تنظيم الإمبراطورية مثل شق الطرق ورصفها لتسهيل المراسلات البريدية وتلقى الأخبار من جواسيسه بشكل سريع. ومن أهم أعماله التقسيم الإداري لولاياته التي وصلت إلى 20 ولاية بحيث ضم المستوطنات الأيونية إلى ولاية ليديا بآسيا الصغرى، كما سمح لليهود إتمام بناء الهيكل من جديد في عام 515 ق. م.مات إثر مرض عام 486 ق.م ودفن في مكان يعرف ب نقش رستم قرب بلدة مرودشت في محافظة فارس والتي مركزها مدينة شيراز.قبل أن يتوجه داريوش إلى مصر قضى ثلاث سنوات في التعرف على عادات المصريين ليتقرب منهم.
شرح حال داریوش اول پسر ویشتاسب داماد کوروش چهارمین شاه هخامنشی(550 ق م - 486 ق م)